Web Sitesi Yaptırırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Web sitesi projelerinde yaşanan sorunların büyük bölümü kodla değil, projeye başlamadan önce netleştirilmemiş beklentilerle ilgilidir. Aşağıdaki başlıklar, teklif aşamasında sorulduğunda projenin sonraki aşamalarında ortaya çıkan sürprizleri belirgin biçimde azaltır.

1. Önce Amaç, Sonra Tasarım

"Güzel bir site" ölçülebilir bir hedef değildir. Projenin birincil amacı netleştirilmelidir:

teklif/iletişim formu doldurulması,
ürün satışı ve sepet dönüşümü,
randevu veya demo talebi,
marka bilinirliği ve içerik üzerinden organik trafik.

Amaç değiştiğinde sayfa yapısı, içerik hiyerarşisi ve ölçümleme planı da değişir. Bu nedenle amaç, tasarım kararlarından önce yazılı hale getirilmelidir.

2. Kapsam Dokümanı Olmadan Başlamayın

Kapsam dokümanı en az şu maddeleri içermelidir:

sayfa listesi ve her sayfanın amacı,
dil sayısı ve çeviri sorumluluğu,
form sayısı ve formların nereye düşeceği,
yönetim panelinden düzenlenebilecek alanların listesi,
entegrasyonlar (ödeme, kargo, CRM, e-posta, muhasebe),
revizyon sayısı ve teslim tarihleri.

Yönetim panelinden nelerin düzenlenebileceği özellikle önemlidir. "Metinleri kendim değiştirebilir miyim?" sorusunun cevabı projeden sonra değil, önce verilmelidir.

3. Teknoloji Seçimini Sorgulayın

Hazır tema ile özel geliştirme arasındaki fark maliyet, hız ve esnekliktir. Hazır tema hızlı başlar ancak gereksiz kod yükü ve eklenti bağımlılığı getirir. Özel geliştirme daha temiz bir performans profili sunar, ancak planlama gerektirir. Doğru soru "hangisi daha iyi" değil, "bu projedeki ihtiyaç hangi tarafa yakın" sorusudur.

4. SEO Teknik Temeli Baştan İstenmelidir

SEO, site bittikten sonra eklenen bir katman değildir. Teslimde şunlar bulunmalıdır:

her sayfa için düzenlenebilir title ve meta description,
tek ve tutarlı canonical yapısı,
otomatik güncellenen sitemap.xml ve doğru robots.txt,
anlamlı ve kalıcı URL yapısı,
çok dilli sitelerde hreflang etiketleri,
yapılandırılmış veri (Schema.org) desteği.

5. Performans Kabul Kriteri Yazın

Performans, teslim sonrası tartışma konusu olmaktan çıkarılmalıdır. Sözleşmede ölçülebilir eşikler tanımlanabilir: mobilde LCP değerinin belirli bir sınırın altında kalması, görsellerin WebP/AVIF olarak sunulması, kritik olmayan script'lerin ertelenmesi ve sayfa başına transfer boyutu üst sınırı.

6. İçerik ve Erişim Sahipliği Sizde Olmalı

Alan adı, hosting, DNS, analytics ve reklam hesapları müşteri adına açılmalıdır. Ajans bu hesaplara yetkili kullanıcı olarak eklenir. Aksi durumda çalışma bittiğinde kendi verinize erişemeyebilirsiniz. Kaynak kod ve içerik haklarının kime ait olduğu da yazılı olmalıdır.

7. Ölçümleme Planı Teslimin Parçasıdır

Analytics kurulumu "kod eklendi" demek değildir. Hangi eylemlerin dönüşüm sayılacağı önceden belirlenmelidir: form gönderimi, telefon tıklaması, WhatsApp tıklaması, teklif indirme, satın alma. Bu olaylar isimlendirme standardıyla tanımlanır ve test edilerek teslim edilir.

8. Teslim Sonrası Bakımı Netleştirin

Yayın günü projenin sonu değildir. Güvenlik güncellemeleri, yedekleme sıklığı, hata müdahale süresi, küçük içerik değişikliklerinin kapsam içi olup olmadığı ve destek kanalı sözleşmede yer almalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Sabit fiyat mı, saatlik mi daha doğru? Kapsam netse sabit fiyat öngörülebilirlik sağlar. Kapsam belirsizse saatlik model daha adildir; ancak üst limit belirlenmelidir.

Tasarım onayı nasıl verilmeli? Tasarım onayı, mobil görünüm de dahil olmak üzere yazılı verilmelidir. Yalnızca masaüstü tasarımını onaylamak sonraki aşamada sorun üretir.

Site bittikten sonra taşıyabilir miyim? Kaynak kod ve veritabanı erişimi sizde olduğu sürece taşınabilir. Bu madde sözleşmede açıkça yer almalıdır.